Προσωπικότητες

Ζωγράφοι

Οι πληροφορίες για τους παρακάτω ζωγράφους προέρχονται από την ιστοσελίδα του πρώην Δήμου Πλωμαρίου. Για την Κατερίνα Καβαρνού και τον Ιωάννη Βάμβουρα δεν υπήρχαν πληρφορίες. Καταφέραμε να βρούμε για τον Ιωάννη Βάμβουρα και αναζητούμε πληροφορίες και για την Κατερίνα Καβαρνού. Εάν κάποιος γνωρίζει πληροφορίες παρακαλώ να επικοινωνήσει μαζί μας στο e-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Κατερίνα Καβαρνού

Ιωάννης Βάμβουρας

Ο Γιάννης Βάμβουρας, γεννήθηκε στο Πλωμάρι, όπου και διαμένει. Τα πρώτα ερεθίσματα του προκλήθηκαν από την παρακολούθηση του πατέρα του Στρατή, επίσης ζωγράφου και αγιογράφου. Ασχολείται με την βυζαντινής τεχνοτροπίας αγιογραφία, από το 2000 περίπου. Έχει μετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις και έχει πραγματοποιήσει τρεις ατομικές του, μέχρι σήμερα. Εικόνες του κοσμούν πολλές ορθόδοξες εκκλησίες στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό μεταξύ των οποίων στις πόλεις Ηστ Λόντον και Κέηπ Τάουν της Νότιας Αφρικής καθώς και στη Νορβηγία, Δανία, Αυστραλία, Γερμανία και ΗΠΑ.

Παναγιώτης Βερβέρης

Έργα του ζωγράφου Παναγιώτη Βερβέρη, που κατάγεται από τον Μπορό (Νεοχώρι) Πλωμαρίου φιλοξενούνται στην ιστοσελίδα του Συλλόγου Νεοχωριτών «Ο Μπορός»: http://www.mporos.gr/files/prosopa/berberis/berberis.htm

Γεραλής Λουκάς

Ο Λουκάς Γεραλής, γιός του Κωστή Καραδούκα (Γεραλή) γεννήθηκε το 1871 και όχι το 1875 όπως κακώς αναφέρεται -σύμφωνα με την οικογενειακή μερίδα του πατέρα του -στον Τρύγονα Πλωμαρίου και βαφτίστηκε ως Δούκας. Σύμφωνα με την συνήθεια της αλλαγής των επιθέτων με βάση το επάγγελμα ή τον τόπο εγκατάστασης, ο Κωστής Καραδούκας πιθανόν λόγω του γεγονότος ότι είχε καταγωγή από τη Γέρα προσφωνούνταν από τους συγχωριανούς του ως Γεραλής. Κατά συνέπεια, διατηρήθηκε το προσωνύμιο αυτό το οποίο αντικατέστησε το Καραδούκας και πέρασε αργότερα και στα παιδιά του. Από την περαιτέρω έρευνα που έκανα βρήκα ότι ο παππούς του ζωγράφου, Δούκας Καραδούκας ήταν από τη Γέρα –κατά πάσα πιθανότητα από το Μεσαγρό –και μετακινήθηκε αργότερα προς τον Τρύγονα όπου και γεννήθηκε ο Κωστής Γεραλής. Συνεπώς αν και δεν γεννήθηκε στη Γέρα έχει ρίζες από την περιοχή. Ο πατέρας του Λουκά Γεραλή, θέλοντας να τον κάνει έμπορο, τον έστειλε όταν μεγάλωσε στη Σμύρνη. Στην πρωτεύουσα όμως της Ιωνίας αισθάνθηκε μια έντονη κλίση προς τη ζωγραφική και ζητούσε δάσκαλο για να πάρει τα πρώτα του μαθήματα. Την πορεία του Λουκά, του μεγαλύτερου αδερφού της οικογένειας, την ακολούθησε και ο αδερφός του Απόστολος (σε κάποιο άλλο άρθρο θα ασχοληθούμε εκτενέστερα και με αυτόν τον μεγάλο νεοέλληνα ζωγράφο). Πράγματι ξεκίνησε δίπλα στον γνωστό ζωγράφο Θεοδ. Αντωνιάδη, για να εγγραφεί στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας το 1896. Με καθηγητές τον Λύτρα, τον Ροιλό και τον επίσης Μυτιληνιό Ιακωβίδη διαπρέπει. Το 1911 συμμετέχει στην έκθεση της Ρώμης με τρία έργα, «Το πότισμα των λουλουδιών», «Κόρη κεντώσα», «Χιονισμένη άνοιξη» όπου και διακρίνεται. Από τότε λαμβάνει μέρος σε όλες τις ομαδικές εκθέσεις ενώ παράλληλα κάνει και ατομικές όπως το 1924 στον «Παρνασσό» και το 1930 στο Ηράκλειο Κρήτης. Πολλά έργα του αγοράστηκαν τότε από το υπουργείο Παιδείας, από τον Ανδρέα Εμπειρίκο, τον Μπενάκη και άλλους. Μάλιστα για κάποιο μικρό διάστημα εργάστηκε ως καθηγητής της ιχνογραφίας στη σχολή των υπαξιωματικών στρατού, θέση την οποία εγκατέλειψε για να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στην τέχνη. Το έργο του παρουσιάζει μια ποικιλομορφία. Δεν είναι μόνο δεξιοτέχνης της «nature mort»1, δεν κάνει μόνο υπέροχα φρούτα και λουλούδια αλλά συνάμα παρακολουθεί τη ζωή και το γλέντι του χωριού, του Τρύγωνα. Τα ηθογραφικά στοιχεία που βλέπουμε στα έργα του, μας δείχνουν έναν άνθρωπο που αγαπά τους τύπους του χωριού σε διάφορες εκφάνσεις της καθημερινότητάς τους. Εμπνέεται από τις αιγαιοπελαγίτικες ομορφιές αλλά και από τις δουλειές της υπαίθρου. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι αν και έχει ένα υπέροχο σπίτι στο Λυκαβητό, εντούτοις εκείνος προτιμά να μένει στο ατελιέ του στην Πάρο, τόπος καταγωγής της συζύγου του Άννας. Αυτή η αγάπη για τη φύση και την ήσυχη ζωή πηγάζει από τα παιδικά βιώματα στο όμορφο χωριό του. Μερικές από τις ωραιότερες συνθέσεις του είναι το «Λιοτρίβι», ο «Ευχάριστος επισκέπτης», οι «Κρητικές μαντινάδες», η «Ναυμαχία της Λήμνου»(Ναυτικό Μουσείο), «στην Εκκλησία» (Βουλή των Ελλήνων), το «Κλουβί» (Προεδρικό Μέγαρο),ο «Μπάλος», οι «Ξενύχτηδες», το «Άναμμα του φούρνου», «Στη βοσκή», «Παίξιμο σβούρας», «Μπάλλος» και τόσα άλλα. Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη, στο Μουσείο Μπενάκη, στη Βουλή των Ελλήνων, στο Ναυτικό Μουσείο, στην αίθουσα διαπιστευτηρίων του Προεδρικού Μεγάρου καθώς και σε πλήθος ιδιωτικών συλλογών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Ιωάννης και Κωνσταντίνος Καλδής

Ο Ιωάννης Καλδής ανήκε στον κύκλο των χαλκογράφων μοναχών του Αγίου Όρους, οι οποίοι έδρασαν στα τέλη του 18ου και κατά το 19ο αιώνα στα αντίστοιχα εργαστήρια των Μονών. Ο Ιωάννης Καλδής, λαϊκός χαράκτης εξοικειωμένος με την τεχνική της χαλκογραφίας, εκτόπισε μαζί με τους υπολοίπους Αγιορείτες χαράκτες τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά κέντρα, αναδεικνύντας το Άγιο Όρος σε αποκλειστικό σχεδόν προμηθευτή χάρτινων εικόνων για τον ελλαδικό και βαλκανικό χώρο. Έχουν καταγραφεί περίπου 19 έργα του Ιωάννη Κωνσταντίνου Καλδή από το 1858 μέχρι το 1878. Ένα από αυτά τιτλοφορείται «Παναγία η Γερόντισσα» και αποτελεί χαλκογραφία του έτους 1869, η οποία βρίσκεται σήμερα στο Άγιο Όρος. Ο Κωνσταντίνος Καλδής ανήκε στον ίδιο κύκλο των Χαλδέζων χαλκογράφων μοναχών του Αγίου Όρους και ήταν προγενέστερος του Ιωάννη. Ένα από τα σημαντικότερα έργα του ονομάζεται «Θεορία σμίρνης ιστοριθείσα παρά του λιμένος (ακολουθεί μετάφραση από την τουρκική) Κωνσταντίνος Καλδής εκ Λέσβου κωμοπόλεως Πλωμαρίου εχάραξε, 1845 Μάιος». Πιθανότατα, άλλη μία «άποψη» της Κωνσταντινούπολης, αυτή τη φορά, είναι έργο του ιδίου με χρονολογία 1851. Τέλος, ακόμη ένα σημαντικό έργο του Κωνσταντίνου Καλδή ονομάζεται «Άποψη της Σμύρνης, όπου έγινε ο μεγάλος σεισμός του 1688» και αποτελεί χαλκογραφία 47x62 εκ., η οποία βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη Αθηνών και φέρει τον αριθμό καταγραφής 30412.

Παναγιώτης Δημητρίου Καραντάνης

Γεννήθηκε στο Παλαιοχώρι Λέσβου το 1850 ύστερα από ιδιόχειρο σημείωμά του σε ατομικό πρόχειρο ημερολόγιο, «εγεννήθην τω 1850 21 Οκτοβρίου». Ο ίδιος και ο αδελφός του Μανώλης αναφέρονται στα δημοτολόγια σαν επάγγελμα αγιογράφοι. Το πραγματικό οικογενειακό του επώνυμο ήταν Κουτλής – πως αργότερα επικράτησε το επώνυμο Καραντάνης είναι άγνωστο. Σε όλα τα ζωγραφικά τους έργα προσυπογράφουν με το επώνυμο Καραντάνης. Τα πρώτα γράμματα έμαθε στο Παλαιοχώρι και μετά πήγε στο Άγιο Όρος για να μάθει ζωγραφική και ιδιαίτερα αγιογραφία. Ο Παναγίωτης Καραντάνης ήλθε από το Παλαιοχώρι στο Μπορό αφού παντρεύτηκε το 1880 τν Μαρία Γιαλούρη κόρη του Ευστρατίου Γιαλούρη ευκατάστατου κτηματία. Ύστερα από τρία χρόνια μαθητεία στο Άγιο Όρος γύρησε και άρχισε να ζωγραφίζει εικόνες κατά παραγγελία σε ιδιώτες και εκκλησίες με αναφορά ονόματος και χρονολογίας κάτω. Τα σύνεργα του σώθηκαν σε ένα μπαούλο (μπογιές, πινέλα, σχέδια), τα οποία δώρησε η οικογένεια του στον Παπαστρατή Βερβέρη στο Ακράσι που ήταν και αυτός αγιογράφος. Από τα σωζόμενα έργα του φαίνεται μεγάλη διαφορά στην τεχνοτροπία από το βυζαντινό αυστηρό ύφος άλλων αγιογράφων. Πρέπει να επηρεάστηκε ίσως από τη μεταγενέστερη ρωσική τεχνοτροπία. Στην Αγία Αικατερίνη στο Μπορό έχουμε πολλές εικονογραφίες ολόσωμες πάνω σε λαμαρίνα ύψος 1,70 περίπου και άλλες μικρές φορητές εικόνες του Αγίου Γεωργίου – Αγίου Δημητρίου – Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου η κεφαλή επί πίνακι – Αρχαγγέλων Μηχαήλ και Γαβριήλ – Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, αφιερώματα ιδιωτών καθώς επίσης και ένας θαυμάσιος Νυμφίος. Προφορικές μαρτυρίες της κόρης του Ζηνοβίας αναφέρουν ότι όταν ήταν μικρή (γεννήθηκε το 1894) μένανε στην Αγιάσσο επειδή ζωγράφιζε πάνω σε σκαλωσιές την εκκλησία της Παναγίας και λέγεται ότι ο τρούλος με όλες τις εικονογραφίες είναι του Παναγιώτη Καραντάνη. Τα χρώματα που χρησιμοποιούσε τα έφτιαχνε μόνος του από φυτικές και ζωικές ουσίες, είναι ανεξίτηλα καλά διατηρημένα μέχρι σήμερα πάνω από 100 χρόνια. Εκτός από αγιογραφίες, ο Καραντάνης άφησε και άλλα έργα κοσμικά.Τοιχογραφίες μέσα στο σπίτι του στο Μπορό, ιστορική είναι η συνάντηση Βενιζέλου και διαδόχου Κωνσταντίνου, ολόσωμοι μπαίνοντας αριστερά στο διάδρομο. Απέναντι στη σκάλα παρουσιάζεται μια κόρη με τη μαργαρίτα. Πάνω σε λαμαρίνα - κάδρο έχει την προσωπογραφία της μητέρας του Μαρίας Γιαλούρη, θαυμάσια με το τσεμπέρι και το λαδί κοντογούνι επανωφόρι εποχής. Σε πιο μικρό σχήμα παρουσιάζει το ελληνικό εθνόσημο με τον Ηρακλή και το Θησέα. Όλο το σπίτι εσωτερικά είναι εικονογραφημένο με διάφορα σχέδια γεωμετρικά και άλλα διακοσμιτικά. Τα γενικά χαρακτηριστικά της ζωγραφικής του Παναγίωτη Καραντάνη θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα φυσικά χρώματα, το ρεαλισμό και τη λιτότητα της έκφρασης. Πέθανε το 1930 μαρτυρία που φαίνεται σε ιδιωτικό πρόχειρο ημερολόγιο του Ευστρατίου Εμμαν. Παντελέλλη (1869-1942), με τον οποίο ήταν φίλοι.

Barkevouhi Bedrossian

Η Barkevouhi Bedrossian (1908-1980), η επωνομαζόμενη και «Θεοδώρα» ήταν ποιήτρια, ζωγράφος και αοιδός αρμενικής καταγωγής, η οποία πέθανε στην πόλη του Πλωμαρίου, όπου βρίσκεται και ο τάφος της. Επίσης, δραστηριοποιήθηκε στο χώρο του θεάτρου και του χορού. Επάνω στον τάφο της αναφέρεται, ότι η ίδια κέρδισε το αργυρό βραβείο της πόλεως Παρισίων και Ρώμης. Στο ταφικό της μνημείο, επιπλέον, υπάρχει χαραγμένο και το ακόλουθο ποίημα, το οποίο συνέγραψε η ίδια. Αυτό αναφέρει: «Η ψυχή μου είναι γωνιά της τέχνης και της αγάπης. Το βλέμμα μου βγάζει φλόγα και το κρανίον μου είναι πύργος πνεύματος και μυστηρίου. Αι μπούκλες μου από έβενο κυματίζουν το καπνό. Το αίμα μου είναι φωτιά του ιδεώδους, φλόγα και φως θα βγαίνουν από τον τάφο μου».

Πηγή: www.plomari.gr

 

Ευεργέτες του Πλωμαρίου

Ιωάννης Αθανασιάδης

Ήταν ελληνοδιδάσκαλος στο Μεγάλο Ρεύμα της Πόλης και συγγραφέας (1848,1868). Επέστρεψε στη γενέτειρα του, τον Ποταμό, πριν από το 1875, όπου επιδόθηκε σε κοινωνικό έργο αξιόλογο. Υπήρξε μεγάλος ευεργέτης του Αναγνωστηρίου. Επίσης, ανήγειρε το λίαν προσοδοφόρο Αθανασιάδειο καφενείο στην Αγορά του Πλωμαρίου. Το έκτισε για ενίσχυση των σχολείων. Ο Ιωάννης Αθανασιάδης πέθανε στον Ποταμό το 1900 και ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο του παρεκκλησίου του Αγίου Παντελεήμονα στο Αμμουδέλι. Το σχολείο αρένων Μεγαλοχωρίου φέρει την επιγραφή «ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΕΙΟΝ 1902». Προφανώς, χτίσθηκε ή συμπληρώθηκε η ανοικοδόμησή του μετά το θάνατο του Ι. Αθανασιάδη από τους πλούσιους συγγενείς του. Ο Τάξης έγραφε το 1909, ότι το Μεγαλοχώρι κέκτηται σχολείον των αρρένων ευρύχωρον δαπάνη τον εκ Πόταμου μακαρίτου Ιωάννου Αθανασιάδου, ανοικοδομηθέν προ τίνων ετών.

Εμμανουήλ Α. Ξυπτεράς

Ο ελληνοδιδάσκαλος αυτός του Πλωμαρίου (1854-1855) ήταν δωρητής οικοπέδου για την ίδρυση της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου. Διετέλεσε δημογέροντας και επίτροπος της εκκλησίας Αγίου Νικολάου και επιστάτησε για την ίδρυση του Αναγνωστηρίου. Ο Τάξης έγραφε το 1909 ότι ο «λόγιος και φιλόπατρις» Εμμανουήλ Ξυπτεράς ίδρυσε το δημοτικό σχολείο του Ταρσανά και ένα καφενείο και ξενοδοχείο στη θέση Πλάτανος. Όπως γράφει ο Δ. Παπάζογλου, το σχολείο χτίστηκε επί οικοπέδου που δωρήθηκε από τον Κωνσταντίνο Πασγιάνο και θεμελιώθηκε το 1892 αναλώμασι Εμμ. Ξυπτερά και της συμβίας του Παλογούς Λαγουμίδου. Ονομάστηκε δε «Ξυπτεράδειον». Το σχολείο γκρεμίσθηκε το 1962. Ο Εμμ. Ξυπτεράς πέθανε στο Πλωμάρι. Ο χρόνος του θανάτου του δεν μας είναι γνωστός. Ο τάφος του βρίσκεται στο στο νεκροταφείο του παρεκκλησίου του Αγίου Παντελεήμονα στο Αμμουδέλι.

Γεώργιος Μ. Τραγάκης

Ο Τάξης γράφει το 1909, ότι από την περιουσία του Γεωργίου Μ. Τραγάκη οικοδομήθηκε εσχάτως η νέα Αστική Σχολή στον «Ταρσανά». Για τη σχολή αυτή δίνει την πληροφορία ο Δημήτριος Παπάζογλου, πως χτίστηκε το 1908 με δωρεά του Γιώργη Τραγάκη το «Τραγάκειο» σχολείο πλάι στο «Ξυπτεράδειο» και πως λειτουργεί σήμερα σαν Γ δημοτικό σχολείο. Από την περιουσία, επίσης, του Γ. Τραγάκη συνεισέφεραν τα παιδιά του Γεώργιος και Εμμανουήλ, για να χτιστεί ο μεγάλος ναός της Άγιας Παρασκευής Πλωμαρίου.

Αδελφοί Παπαγεωργίου

Οι "Παπαγιώργηδες" ζούσαν στη Σλάτινα της Βλαχίας (Ρουμανίας). Ακολούθως αναλύονται οι πληροφορίες για τα αδέλφια Παπαγεωργίου και την εξέλιξη των επιμέρους οικογενειακών των "κλάδων". Στους αδελφούς Παπαγεωργίου ανήκε η Παπαγεώργιος Αγορά. Κτίστηκε το 1908-1909. Το πρόσθιο μέρος της (που έβλεπε προς το Αναγνωστήριο Βενιαμίν), είχε στολιστεί επιμελώς με μεγάλο ρολόϊ και με τις προτομές δύο εκ των αδελφών Παπαγεωργίου. Οι προτομές αυτές είναι εκείνες που βλέπουμε στην είσοδο του σημερινού Δημαρχείου. Στην Παπαγεώργιο Αγορά, στον χώρο του παλιού ταχυδρομείου, ήταν η Λέσχη της Δημογεροντίας. Η Παπαγεώργιος Αγορά, αυτό το όμορφο κτίσμα με την αγορά και την ψαραγορά δεν υπάρχει πλέον. Εκτός του κτίσματος της Αγοράς, τα αδέρφια Παπαγεωργίου είχαν στην ιδιοκτησία τους:

- Ελαιοτριβείο (στο κέντρο του Πλωμαρίου, σήμερα κεντρικό σούπερ μάρκετ). Λέγεται ότι στο παζάρι για την αγορά του ελαιοτριβείου και μη γνωρίζοντες ο πωλητές την οικονομική ισχύ των νεοφερμένων αδελφών Παπαγεωργίου, έγιναν κάποια ειρωνικά σχόλια. Τότε οι αδελφοί Παπαγεωργίου αντεπιτίθενται ρωτώντας τους πωλητές σε τι είδους νόμισμα προτιμούν να γίνει η αγορά: Σε λίρες Αγγλίας, σε λουϊζια (γαλλικά χρυσά εικοσάφραγκα) ή σε τουρκικές λίρες (επιδεικνύοντας έτσι την ισχύ τους).

- Πυρηνεγοστάσιο και Σαπωνοποιείο (προς τον Άγιο Ισίδωρο)

- Το ήμισυ άλλου Πυρηνεργοστασίου (το άλλο ήμισυ ήταν ιδιοκτησίας Μελανδινού)

- Κινηματογράφος και Εργοστάσιο Ηλεκτρικής Ενέργειας στο Πλωμάρι. Ο κινηματογράφος πήρε φωτιά το 1915 ή το 1916.

Τα αδέλφια Παπαγεωργίου ήταν οι: Παναγιώτης Παπαγεωγίου, Νικόλαος Παπαγεωργίου, Ιωάννης Παπαγεωργίου, Ζαχαρούλα Παπαγεωργίου, Πηνελόπη Παπαγεωργίου, Περμαθιά Παπαγεωργίου, Σουλτάνα Παπαγεωργίου.

Παναγιώτης Ν. Ρεπάνης

Ο Τάξης γράφει το 1909, ότι ο γιατρός Π. Ρεπάνης με δαπάνη του -κατά μεγάλο μέρος- ανήγειρε ένα εμπορικό κατάστημα δίπλα στο Αθανασιάδειο καφενείο, από τα εισοδήματα του οποίου θεραπεύονταν δωρεάν οι άποροι και ενδεείς.

 

Τοπικοί Άγιοι

Ο Άγιος Θεωνάς

Στις 4 Απριλίου εορτάζεται η μνήμη του αγίου Θεωνά του Λεσβίου, ο οποίος καταγόταν από την περιοχή Κουρνέλλα του Πλωμαρίου Λέσβου και έγινε Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ενώ έζησε το 16ο αιώνα και πέθανε το έτος 1541. Ο Θεωνάς μόνασε αρχικά στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος του Αγίου Όρους. Κατόπιν, ακολουθώντας το γέροντά του μόνασε στην Ιερά Μονή του Προδρόμου στη Ναύπακτο, όπου διεκρίθη ως εξομολόγος. Αργότερα έγινε Ηγούμενος στην ίδια αυτή Μονή. Τέλος, προήχθη σε Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης και έκτισε την Ιερά Μονή της Αγίας Αναστασίας στη Χαλκιδική, όπου βρίσκεται ολόσωμο, αλλά τεμαχισμένο το άγιο του λείψανο. Αυτό συμβαίνει, διότι σύμφωνα με την παράδοση, το 1821 οι Οθωμανοί εισέβαλαν στη Μονή της Αγίας Αναστασίας για να την καταστρέψουν και εκεί βρήκαν το λείψανο του Αγίου Θεωνά, το οποίο και τεμάχισαν. Στην ίδια Μονή υπάρχουν πολλές εικόνες του Αγίου μαζί με την Αγία Αναστασία, καθώς και με άλλους τρεις νεομάρτυρες. Επίσης εικόνα του Αγίου Θεωνά υπάρχει και στο ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης. Το Απολυτίκιο του Αγίου Θεωνά είναι το εξής: Ορθοδοξίας οδηγέ, ευσεβείας διδάσκαλε και σεμνότητος, των μοναστών η καλλονή, αρχιερέων θεόπνευστον εγκαλλώπισμα, Θεωνά πατήρ ημών όσιε, Θεσσαλονίκης το καύχημα, λύρα του πνεύματος, ικέτευε δια παντός σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Ο Άγιος Γεώργιος Παζιανός

Ο Άγιος Γεώργιος Παζιανός καταγόταν από την περιοχή της Πλαγιάς Πλωμαρίου, όπου υπάρχει και παρεκκλήσιο αφιερωμένο σε αυτόν, το οποίο χτίστηκε το 1966. Ο Άγιος εορτάζεται στις 14 Φεβρουαρίου. Ο Άγιος Γεώργιος Παζιάνος ήταν ράπτης στην Κωνσταντινούπολη, όπου και μαρτύρησε για την πίστη του. Μάλιστα το περιστατικό του μαρτυρίου του είναι καταγεγραμμένο σε ενθύμιση της Κωνσταντινούπολης, όπου και καταγράφεται το πλήρες όνομά του, η καταγωγή του και η ημερομηνία του μαρτυρίου του, δηλαδή ο Φεβρουάριος του έτους 1693. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε επίσκεψή του το 2001 στη Λέσβο έφερε την εικόνα του Αγίου Γεωργίου Παζιανού από την Κωνσταντινούπολη στην Πλαγιά.

Πηγή: www.plomari.gr

   

Συγγραφείς

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator

Μαλλιάκας Ράλλης

Διετέλεσε καθηγητής των Φυσικών στην Εμπορική Σχολή της Χάλκης. Στη γενέτειρα του, τον Ποταμό, επέστρεψε πριν από το 1880, όπου στάθηκε ένας σημαντικός κοινωνικός και πνευματικός παράγων τού τόπου. Ενέργησε για την ίδρυση Γυμνασίου στον Ποταμό και πέτυχε στις προσπάθειες του.

Ευστράτιος Κοντέλλης

Γεννήθηκε το 1914 στο Νεοχώρι (Μπορός) Πλωμαρίου. Φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο Νεοχωρίου και στο Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Το 1939-40 φοίτησε στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρούπολης. Τον Σεπτέμβριο του 1940 έλαβε μέρος στο Αλβανικό έπος μέχρι τον Απρίλιο 1941. Με τη λήξη του πολέμου η Ακαδημία μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη από όπου έλαβε το πτυχίο δημοδιδασκάλου. Τον Ιανουάριο του 1943 διορίστηκε σε σχολείο της Μακεδονίας και στη συνέχεια αποσπάστηκε στην Α΄ Περιφέρεια Λέσβου στο Δημοτικό σχολείο Μεγαλοχωρίου Λέσβου. Σε σχολεία της Θεσσαλονίκης διορίστηκε το 1945, όπου υπηρέτησε μέχρι και το 1946. Το σχολικό έτος 1947-48 έλαβε οργανική θέση στο Μεσημέρι Α΄ Περιφ. Θεσσαλονίκης ως Διευθυντής του σχολείου, όπου με προσωπική εργασία και έξοδα των κατοίκων έγινε επέκταση του διδακτηρίου και έλαβε έπαινο (ΓΕΡΑΣ) από το Υπουργείο Παιδείας. Το 1951 μετατέθηκε στη Λέσβο και το 1954 έλαβε οργανική θέση στο σχολείο Μεγαλοχωρίου ως Διευθυντής. Το ίδιο έτος συνέλεξε πληροφορίες από διάφορες πηγές και κατοίκους του χωριού και έγραψε την ιστορία του Σχολείου και του Μεγαλοχωρίου. Στη θέση αυτή έμεινε μέχρι και το 1960 και στη συνέχεια υπηρέτησε σε σχολεία της Μυτιλήνης, καθώς και της Αγιάσου.

Ευστάθιος Βαλάκος

Γεννήθηκε στο Αμπελικό της Λέσβου το 1920. Φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο Αμπελικού, το Γυμνάσιο Πλωμαρίου και την Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρούπολης. Για 35 χρόνια υπηρέτησε σε σχολεία της Λέσβου. Η δράση του στον εκπαιδευτικό, σχολικό, υπηρεσιακό, κοινωνικό και πνευματικό τομέα εκτιμήθηκε από τους εκάστοτε Επιθεωρητές του, τα Υπηρεσιακά Συμβούλια και το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας. Στο πνευματικό του έργο συγκαταλέγονται δημοσιεύσεις στο περιοδικό «Παιδαγωγική Συζήτησις», κατά τα έτη 1972 και 1973, εισηγήσεις σε Παιδαγωγικά Συνέδρια διδασκάλων Β΄ Λέσβου και εκδόσεις βιβλίων.

Ιωάννης Κοντέλλης

Γεννήθηκε στο Ακράσι Λέσβου το 1927 και φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο του χωριού και στη συνέχεια στο Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διορίστηκε στο Α΄ Γυμνάσιο Αρρένων Μυτιλήνης το 1954. Υπηρέτησε ως καθηγητής, Γυμνασιάρχης και Λυκειάρχης, σε σχολεία της πόλης Μυτιλήνης. Έχει εκδώσει μια σειρά από βιβλία και έχει δημοσιεύσει πολλές μελέτες τοπικής ιστορίας στην εφημερίδα Ακρασιώτικα Νέα και στα περιοδικά Άκρα - Σιών, Πλωμαρίτικοι Αντίλαλοι, Παλαιοχωριανά, Η Λέσβος μας κ.ά.

Αριστείδης Στεργιέλλης

Ο Αριστείδης Στεργιέλλης, μέλος του Συνδέσμου Πλωαμριτών Αττικής «Βενιαμίν ο Λέσβιος» έχει ασχοληθεί με την ιστορία και τα αρχεία της περιοχής του Πλωμαρίου. Ενδεικτικά έργα του έιναι: · Στεργιέλλης Αρ., “Κάτι που δεν είχαμε”, Σύνδεσμος Πλωμαριτών Αττικής «Βενιαμίν ο Λέσβιος» (1986), Μνήμη και Παράδοση: μελετήματα ιστορικά και λαογραφικά περιοχής Πλωμαρίου, Αθήνα. · Στεργιέλλης Αρ., “Το αρχείο Ποταμού και τα βιβλία των διαθηκών του”, Σύνδεσμος Πλωμαριτών Αττικής «Βενιαμίν ο Λέσβιος» (1986), Μνήμη και Παράδοση: μελετήματα ιστορικά και λαογραφικά περιοχής Πλωμαρίου, Αθήνα.

Ευστράτιος Μαυραγάνης

Ο Γυμνασιάρχης Ευστράτιος Μαυραγάνης ήταν ο πρώτος νέος από το χωριό του Παλαιοχώρι, ο οποίος σπούδασε στο Πανεπιστήμιο, όπου και σπούδασε φιλολογία πριν το 1930.

Ιωάννης Π. Μαυραγάνης

Ο Ιωάννης Μαυραγάνης έχει ασχοληθεί κυρίως με την ιστορία του Παλαιοχωρίου Πλωμαρίου, για το οποίο έχει συγγράψει και το σχετικό έργο: · Μαυραγάνης Γ.Π. (1995), Παλαιοχώρι Πλωμαρίου Λέσβου, Παράδοση – Ιστορία – Η Ζωή και τα Έθιμα, Β’ Έκδοση, Αθήνα.

Αριστείδης Κλήμης

Ο Αριστείδης Κλήμης έχει συγγράψει αρκετά έργα, πολλά από τα οποία αναφέρονται στους συνεταιρισμούς της Λέσβου. Μερικά από τα έργα του είναι: · Κλήμης Αριστείδης, Οι Συνεταιρισμοί εις την Λέσβον, [Αθήνα] 1937.

· Κλήμης Αριστείδης, Οι Συνεταιρισμοί, Αθήνα 1947 (2η Έκδ.).

· Κλήμης Αριστείδης, Λογοτεχνική σαϊτα στον αργαλειό της Ιστορίας. Του 1912/13 - Του διχασμού - Της Μικράς Ασίας - Της προσφυγιάς, Πιτσιλός, Αθήνα 1986.

· Κλήμης Αριστείδης, Ο γυιός του λεπρού και οι άλλοι. Από τα χειρόγραφα του Νίκου Κουρούλια, Αθήνα 1988.

· Κλήμης Αριστείδης, 77 χιλιάδες χρόνια θύτες και θύματα οι άνθρωποι. (Ιστορικά διηγήματα - Προσφυγικά - λεσβιακά -Και άλλα). Μνήμες στα 70 χρόνια από το 1922, Αθήνα 1992.

· Κλήμης Αριστείδης, Κείμενα 1934 - 1994 για τους Σχολικούς Συνεταιρισμούς, Αθήνα 1994.

Σαράντος Αντωνάκης

Ο Σαράντος Αντωνάκης έχει αναπτύξει συγγραφική δραστηριότητα. Ένα από τα έργα του είναι ο Αναχωρητής, που εκδόθηκε το 1967.

Μητροπολίτης Ιάκωβος Μαλλιαρός

Ο Ιάκωβος Μαλλιαρός γεννήθηκε το 1911 στο Πλωμάρι της Λέσβου. Σπούδασε τη Θεολογία στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διάκονος χειροτονήθηκε το 1934 και Πρεσβύτερος το 1937. Υπηρέτησε ως Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Υψηλού στη Λέσβο, Αρχιερατικός Επίτροπος, Ιεροκήρυκας και Πρωτοσύγκελος στη Νάξο. Στις 23 Νοεμβρίου 1965 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Μηθύμνης. Εκοιμήθη στην Αθήνα στις 22 Μαρτίου 1984.

Ηγουμένη Ευγενία Κλειδαρά

Η Καθηγουμένη της Ιεράς Μονής Αγίου Ραφαήλ Λέσβου είναι η μοναχή Ευγενία Κλειδαρά, η οποία κατάγεται από το Πλωμάρι. Η Ηγουμένη είναι διακεκριμένη συγγραφέας και ποιήτρια και έχει εκδόσει σειρά βιβλίων θρησκευτικού χαρακτήρα.

Ιωάννης Καλδέλλης

O Καλδέλλης Ιωάννης, από τον Μπορό Πλωμαρίου διετέλεσε διευθυντής του Γυμνασίου Μυτιλήνης (τώρα Πειραματικό Λύκειο Μυτιλήνης) για πρώτη φορά (ως αναπληρωτής) μεταξύ των ετών 1982-1985. Αργότερα διετέλεσε διευθυντής για δεύτερη φορά μεταξύ των ετών 1986-1990.

Ιωάννης Μουτζούρης

Ο Ιωάννης Μουτζούρης γεννήθηκε το 1913 Μεγαλοχώρι Πλωμαρίου. Ο σπουδαίος αυτός θεολόγος έχει συγγράψει έργα, σχετικά με την ορθόδοξη παράδοση και την ιστορία της Λέσβου. Κάποια από τα έργα του είναι:

· Μουτζούρης Ιωάννης, “Η Λέσβος και η Ελληνική Επανάστασις”, Λεσβιακά, Τόμος Β’, Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών, Μυτιλήνη, 1955.

· Μουτζούρης Ιωάννης, «Από την ιστορία του Πλωμαριού», Λεσβιακόν Ημερολόγιον 1956, Π. Σαμάρας (επιμ.), Μυτιλήνη, 1956.

· Μουτζούρης Ιωάννης, Περιπολίες και επιδρομές του επαναστατικού στόλου των Ψαρών στα λεσβιακά νερά και ακρογιάλια, Μυτιλήνη, 1951.

· Μουτζούρης Ιωάννης, Ο ασκητικός βίος εις την Λέσβον, Μυτιλήνη, 1963.

· Μουτζούρης Ιωάννης, Βενιαμίν ο Λέσβιος εισηγητής του ηλιοκεντρικού συστήματος στην Ελλάδα, Μυτιλήνη, 1978.

· Μουτζούρης Ιωάννης, Βενιαμίν ο Λέσβιος , οι κατήγοροι των ιδεών του και η Μεγάλη Εκκλησία, Αθήνα, 1982.

· Μουτζούρης Ιωάννης, Η Αρμοστεία των νήσων του Αιγαίου Πελάγους στα χρόνια της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα, 1984.

· Μουτζούρης Ιωάννης, Τα Πλουμάρια, οι οικισμοί του Μεσαίωνα και της Τουρκοκρατίας, Αθήνα, 1986.

Στρατής Τραγάκης

Ο Στρατής Τραγάκης γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Νεοχώρι (Μπορός) Λέσβου. Σπούδασε στην Παιδαγωγική Ακαδημία Μυτιλήνης και σήμερα ζει και εργάζεται στην Χαλκίδα. Το 1988 κυκλοφόρησε το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα "Το πάρκο της αγάπης" από τις εκδόσεις "Σύγχρονη Εποχή". Το 1996 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Κέδρος" το παιδικό μυθιστόρημα "Το Σαρακήνικο" που το 1995 είχε βραβευθεί από τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Χαλκίδας

Κωνσταντίνος Καβαρνός

Ο Κωνσταντίνος Καβαρνός έχει συγγράψει βιβλία και άρθρα, σχετικά με το Πλωμάρι. Ένα από αυτά είναι: · Καβαρνός Κωνσταντίνος, «Νικόλαος Παγανάς (1845-1907). Διακεκριμένος Πλωμαρίτης μουσικολόγος. Ένθερμος ζηλωτής της Βυζαντινής Μουσικής», Μνήμη και Παράδοση. Μελετήματα Ιστορικά και Λαογραφικά Περιοχής Πλωμαρίου, Τόμος Α’, Σύνδεσμος Πλωμαριτών Αττικής “Βενιαμίν ο Λέσβιος”, Αθήνα 1986, σσ. 138-145.

Αντώνης Α. Χαλδαίος

Κατάγεται από τον Τρίγωνα και ασχολείται με την ιστορία τόσο του Πλωμαρίου όσο και γενικότερα της Λέσβου. Μελέτες και άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στα «Αιολικά Χρονικά», στην περιοδική έκδοση της Εταιρείας Λεσβιακών μελετών και στο περιοδικό «Πλωμαρίτικοι Αντίλαλοι». Κάποια από τα έργα του είναι:

· Χαλδαίος Αντώνης. "Λουκάς Γεραλής: Ένας περίφημος ηθογράφος", Λεσβιακά, Τόμος Κ', Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών, Μυτιλήνη, 2007 "Η Λέσβος των ετών 1903-1911, στην αθηναϊκή εφημερίδα «Σκριπ»", Αιολικά, Τόμος Θ', Εταιρεία Αιολικών Μελετών, Μυτιλήνη, 2007

· Χαλδαίος Αντώνης. "Η φορολογία των μοναστικών ιδρυμάτων της Λέσβου την περίοδο 1683-1730, μέσα από οθωμανικές πηγές", Αιολικά, Τόμος Ι', Εταιρεία Αιολικών Μελετών, Μυτιλήνη, 2008

· Χαλδαίος Αντώνης. "Δημογραφικά και οικονομικά στοιχεία της Λέσβου, μέσα από τον εμπορικό οθωμανικό οδηγό του 1909" (υπό έκδοση από την Εταιρεία Αιολικών Μελετών)

· Χαλδαίος Αντώνης. "Η Λέσβος στα τέλη του 19ου αιώνα, μέσα από τους εμπορικούς οθωμανικούς οδηγούς" (υπό έκδοση από την Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών)

· Η ελληνική παροικία του Μαρόκου (1902-2012), έκδοση Ελληνικής κοινότητας Μαρόκου,Αθήνα 2012

Αρθρα

· Χαλδαίος Αντώνης. "Δημογραφικά και οικονομικά στοιχεία της Λέσβου, μέσα από τον εμπορικό οθωμανικό οδηγό του 1909", Αιολικά, Τόμος Ι'Α, Εταιρεία Αιολικών Μελετών, Μυτιλήνη, 2009

· Χαλδαίος Αντώνης. «Πάνος Κ. Χαλδέζος (1898 - 1983). Ο ακούραστος οραματιστής Πλωμαρίτης και ο δημιουργός της Εστίας Νέας Σμύρνης»,Αιολικά, Τόμος Ι'Β, Εταιρεία Αιολικών Μελετών, Μυτιλήνη, 2010

-Χαλδαίος Αντώνης. «Η κατάληψη της Μυτιλήνης και του Πλωμαρίου μέσα από τα δημοσιεύματα της αθηναϊκής εφημερίδας "ΣΚΡΙΠ"», Αιολικά, Τόμος Ι'Δ, Εταιρεία Αιολικών Μελετών, Μυτιλήνη, 2012

Πηγή: www.plomari.gr

 

Ποιητές

Ευστράτιος Μαραγγέλης

Το όνομά του το συναντά κανείς σε πολλούς καταλόγους συνδρομητικών βιβλίων, που εκδόθηκαν το 1868, 1875, 1886, γεγονός που δείχνει τα αυξημένα πνευματικά του ενδιαφέροντα. Ήταν ένας αξιόλογος λαϊκός ποιητής με πολλή σατιρική διάθεση, γνωστός στο Πλωμάρι με το όνομα «Γραμματίκας». Από τα κατάστιχά του που σώζονται στα χέρια των συγγενών του, μαθαίνουμε πως διατηρούσε ένα ελαιοτριβείο στο Μπορό (σημερινό Νεοχώρι), όπου και διέμενε και συναλλασσόταν.

Barkevouhi Bedrossian

Η Barkevouhi Bedrossian (1908-1980), η επωνομαζόμενη και «Θεοδώρα» ήταν ποιήτρια, ζωγράφος και αοιδός αρμενικής καταγωγής, η οποία πέθανε στην πόλη του Πλωμαρίου, όπου βρίσκεται και ο τάφος της. Επίσης, δραστηριοποιήθηκε στο χώρο του θεάτρου και του χορού. Επάνω στον τάφο της αναφέρεται, ότι η ίδια κέρδισε το αργυρό βραβείο της πόλεως Παρισίων και Ρώμης. Στο ταφικό της μνημείο, επιπλέον, υπάρχει χαραγμένο και το ακόλουθο ποίημα, το οποίο συνέγραψε η ίδια. Αυτό αναφέρει: «Η ψυχή μου είναι γωνιά της τέχνης και της αγάπης. Το βλέμμα μου βγάζει φλόγα και το κρανίον μου είναι πύργος πνεύματος και μυστηρίου. Αι μπούκλες μου από έβενο κυματίζουν το καπνό. Το αίμα μου είναι φωτιά του ιδεώδους, φλόγα και φως θα βγαίνουν από τον τάφο μου».

Μητροπολίτης Ιάκωβος Μαλλιαρός

Ο Ιάκωβος Μαλλιαρός γεννήθηκε το 1911 στο Πλωμάρι της Λέσβου. Σπούδασε τη Θεολογία στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διάκονος χειροτονήθηκε το 1934 και Πρεσβύτερος το 1937. Υπηρέτησε ως Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Υψηλού στη Λέσβο, Αρχιερατικός Επίτροπος, Ιεροκήρυκας και Πρωτοσύγκελος στη Νάξο. Στις 23 Νοεμβρίου 1965 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Μηθύμνης. Εκοιμήθη στην Αθήνα στις 22 Μαρτίου 1984.

Ηγουμένη Ευγενία Κλειδαρά

Η Καθηγουμένη της Ιεράς Μονής Αγίου Ραφαήλ Λέσβου είναι η μοναχή Ευγενία Κλειδαρά, η οποία κατάγεται από το Πλωμάρι. Η Ηγουμένη είναι διακεκριμένη συγγραφέας και ποιήτρια και έχει εκδόσει σειρά βιβλίων θρησκευτικού χαρακτήρα.

Αριστείδης Κλήμης

Ο Αριστείδης Κλήμης έχει συγγράψει αρκετά έργα, πολλά από τα οποία αναφέρονται στους συνεταιρισμούς της Λέσβου. Μερικά από τα έργα του είναι:

· Κλήμης Αριστείδης, Οι Συνεταιρισμοί εις την Λέσβον, [Αθήνα] 1937.

· Κλήμης Αριστείδης, Οι Συνεταιρισμοί, Αθήνα 1947 (2η Έκδ.).

· Κλήμης Αριστείδης, Λογοτεχνική σαϊτα στον αργαλειό της Ιστορίας. Του 1912/13 - Του διχασμού - Της Μικράς Ασίας - Της προσφυγιάς, Πιτσιλός, Αθήνα 1986.

· Κλήμης Αριστείδης, Ο γυιός του λεπρού και οι άλλοι. Από τα χειρόγραφα του Νίκου Κουρούλια, Αθήνα 1988.

· Κλήμης Αριστείδης, 77 χιλιάδες χρόνια θύτες και θύματα οι άνθρωποι. (Ιστορικά διηγήματα - Προσφυγικά - λεσβιακά -Και άλλα). Μνήμες στα 70 χρόνια από το 1922, Αθήνα 1992.

· Κλήμης Αριστείδης, Κείμενα 1934 - 1994 για τους Σχολικούς Συνεταιρισμούς, Αθήνα 1994.

Άλκης Γεωργαντέλλης

Ο Άλκης Γεωργαντέλλης έχει ασχοληθεί κυρίως με την παραδοσιακή μουσική της περιοχής του Πλωμαρίου. Συναφή με αυτό το θέμα έργα του είναι: · Γεωργαντέλλης Άλκης, “Οι πλωμαρίτικοι σκοποί. Μέρος Α’”, Πλωμαρίτικοι Αντίλαλοι, τεύχος 134, Σύνδεσμος Πλωμαριτών Αττικής “Βενιαμίν ο Λέσβιος”, Αθήνα 1991, σσ. 48, 52. · Γεωργαντέλλης Άλκης, “Οι πλωμαρίτικοι σκοποί. Μέρος Β’”, Πλωμαρίτικοι Αντίλαλοι, τεύχος 138, Σύνδεσμος Πλωμαριτών Αττικής “Βενιαμίν ο Λέσβιος”, Αθήνα 1991, σσ. 142, 150.

Πηγή: www.plomari.gr

   
 
 
 
 
 

Joomla Templates by Joomla51.com